Η αλόγιστη βία από τις αστυνομικές δυνάμεις που άφησε πίσω της περισσότερους από 40 τραυματίες, με τέσσερις από αυτούς πολύ σοβαρά κατά τη διαμαρτυρία κατά των μεγά-δεξαμενών στη Sainte-Soline πριν δύο χρόνια, στις 25 Μαρτίου 2023 έρχεται ξανά στην επικαιρότητα στη Γαλλία μετά από την αποκάλυψη βιντεοσκοπημένου υλικού, περίπου 84 ωρών. Υλικό που καταγράφηκε από τις κάμερες που έφεραν στο στήθος τους οι αστυνομικοί κατά την καταστολή. Το Mediapart και η εφημερίδα Libération δημοσιοποίησαν τα βίντεο αυτά και αποκαλύπτουν δολοφονικές εντολές που δόθηκαν από επικεφαλής, πολεμικό λεξιλόγιο που χρησιμοποιούσαν μεταξύ τους ου δυνάμεις καταστολής και προέτρεπαν να χτυπήσουν τον “εχθρό”. Βρισιές και αισχρά αστεία τύπου “Δεν μετρώ πια τα μάτια που βγάλαμε”.
Αυτές οι εικόνες καταγράφηκαν με εντολή από τη Γενική Επιθεώρηση της Εθνικής Χωροφυλακής (IGGN) προκειμένου να αποδίδονται ευθύνες για τη βία που ασκείται από πρόσωπο που ασκεί δημόσια εξουσία και δεν παρέχει βοήθειας σε πρόσωπο που βρίσκεται σε κίνδυνο. Στο πλαίσιο αυτό έχει ξεκινήσει προκαταρκτική έρευνα, η οποία ξεκίνησε από την εισαγγελία της Ρεν, αρμόδια για στρατιωτικά θέματα, και βρίσκεται πλέον σε φάση ολοκλήρωσης.
Σκοπός της διαδικασίας ήταν να εντοπιστούν οι σκοπευτές που προκάλεσαν τέσσερις σοβαρούς τραυματισμούς μεταξύ των διαδηλωτών. Τελικά, κανένας δεν ταυτοποιήθηκε. Ωστόσο, τα μέσα ενημέρωσης Mediapart και Libération απέκτησαν εξαιρετικό υλικό που τους επέτρεψε να κατανοήσουν, εκ των έσω, τη νοοτροπία των δυνάμεων καταστολής, τις πράξεις τους και τις συζητήσεις που έλαβαν χώρα μεταξύ τους.
Οι εικόνες αποκαλύπτουν οδηγίες της ιεραρχίας που κανονικά απαγορεύονται, επειδή είναι επικίνδυνες. Και μια προφανή σκληρότητα ορισμένων αστυνομικών, οι οποίοι φαίνεται να πυροβολούν χωρίς διακρίσεις: σε πολλές περιπτώσεις χαίρονται που τραυματίζουν σοβαρά διαδηλωτές. Οι αστυνομικοί καυχιούνται ότι χτύπησαν διαδηλωτές “στο κεφάλι” ή “στα αρχίδια”, χαίρονται που “τους πόνεσαν” και φτάνουν στο σημείο να λένε ότι θα έπρεπε “να τους σκοτώσουν”. Βλέποντας αυτές τις εικόνες, η IGGN θα μπορούσε να είχε αναφέρει στο εισαγγελικό γραφείο αυτές τις πιθανές παραβάσεις: Δεν έκανε τίποτα. Κανένας δεν λογοδότησε για αυτή τη στάση.
Ένα ακόμη σημαντικό σημείο είναι ότι οι αστυνομικοί γνωρίζουν ότι καταγράφονται, καθώς οι ίδιοι ενεργοποιούν τις κάμερες τους όταν το κρίνουν σκόπιμο. Ωστόσο, μερικές φορές ξεχνούν ότι η κάμερα λειτουργεί ή ενεργοποιούν ακούσια την εγγραφή.
Ανάμεσα στις δεκάδες σοβαρά τραυματισμένων, ένας νεαρός διαδηλωτής ο Σερζ, παρέμεινε σε κώμα για αρκετές εβδομάδες. Μια σφαίρα του προκάλεσε κάταγμα στο κρανίο, προκαλώντας μη αναστρέψιμες βλάβες στον εγκέφαλό του. Ενώ βρισκόταν μεταξύ ζωής και θανάτου, οι αστυνομικοί εμπόδισαν τα ασθενοφόρα να τον μεταφέρουν στο νοσοκομείο. Ο Μικαέλ, χτυπήθηκε από μια πλαστική σφαίρα στο λαιμό, έπεσε επίσης σε κώμα. Η Αλιξ δέχτηκε μια χειροβομβίδα στο σαγόνι, που της έσπασε τα οστά του προσώπου.
Η δικηγόρος Chloé Chalot, που υπερασπίζεται τα συμφέροντα των τεσσάρων σοβαρά τραυματισμένων που έχουν υποβάλει μήνυση, εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι δεν καταγράφηκαν όλα στα πρακτικά της IGGN. Ζητά «μια νέα, πολύ πιο εξαντλητική καταγραφή» και σημειώνει ότι «οι ανακριτές δεν έθεσαν τους αστυνομικούς που εμπλέκονται έναντι στις συμπεριφορές και τις δηλώσεις που καταγράφηκαν, παρά τη σοβαρότητα και τις συνέπειές τους».
Ακολουθεί ανακοίνωση τεσσάρων τραυματισμένων που έκαναν μήνυση και όσα αποκαλύπτουν το Mediapart και η εφημερίδα Libération αποκαλύπτουν μετά από μελέτη 85 ωρών οπτικού και ηχητικού υλικού από τις κάμερες των αστυνομικών που συμμετείχαν στην καταστολή.
Είναι σημαντικό να ρίξουμε φως στην αστυνομική βία στη Sainte–Soline και αλλού.
Στις 25 Μαρτίου 2023, κατά τη διάρκεια διαδήλωσης στη Sainte–Soline (Deux–Sèvres) κατά των μεγα-δεξαμενών, οι δυνάμεις της τάξης τραυμάτισαν πάνω από 200 άτομα – μεταξύ των οποίων και εμάς τους τέσσερις σοβαρά.
Υποβάλαμε εμείς ή οι συγγενείς μας καταγγελία, κυρίως για απόπειρα δολοφονίας και για παρεμπόδιση της άφιξης των πρώτων βοηθειών.
Οι εμπειρογνώμονες που ο εισαγγελέας της Δημοκρατίας ανέθεσε να διερευνήσουν την αστυνομική βία χρειάστηκαν δύο χρόνια για να καταλήξουν στα συμπεράσματά τους, τα οποία είναι τόσο μεροληπτικά όσο και ελλιπή. Σύμφωνα με αυτούς, οι δυνάμεις της τάξης απλώς ανταποκρίθηκαν στη βία ορισμένων διαδηλωτών. Στην πραγματικότητα, όπως αποδεικνύουν πολλές μαρτυρίες, εικόνες και δημοσιογραφικές έρευνες, οι 3.200 αστυνομικοί που «υπερασπίζονταν» ένα άδειο όρυγμα βομβάρδισαν (με 5.010 χειροβομβίδες) χωρίς προειδοποίηση όλους τους διαδηλωτές.
Πάντα σύμφωνα με αυτούς τους εμπειρογνώμονες, η οργάνωση των διασωστικών υπηρεσιών δεν θα είχε ως αποτέλεσμα «απώλεια ευκαιρίας» για τα θύματα… επειδή έλαβαν περίθαλψη επί τόπου «με ευσυνειδησία και άψογα». Στην πραγματικότητα, δεν ήταν η ποιότητα της περίθαλψης που καταγγέλθηκε, αλλά η απαγόρευση πρόσβασης των συνεργείων διάσωσης στους τραυματίες, ακόμη και όταν η κατάσταση είχε ηρεμήσει – απαγόρευση που, και πάλι, επιβεβαιώνεται από διάφορες μαρτυρίες.
Η έρευνα δείχνει ότι οι διασώστες δεν είχαν άδεια να φτάσουν μόνοι τους στον τόπο του συμβάντος και ότι οι αστυνομικές δυνάμεις έριξαν «παράνομους πυροβολισμούς». Ωστόσο, παραμένουν πολλά ασαφή σημεία στα συμπεράσματά της, ιδίως όσον αφορά τις ρητές εντολές για την εκτέλεση αυτών των «παράνομων» πυροβολισμών: αν και περιλαμβάνονται στον φάκελο, δεν έχουν εξεταστεί. Τέλος, αν και διαπιστώθηκαν «ανεξήγητες δυσλειτουργίες» στην οργάνωση των διασωστικών εργασιών (το κέντρο ελέγχου της πυροσβεστικής δεν απαντούσε στις κλήσεις για βοήθεια, οι μοτοσικλετιστές της αστυνομίας καθυστέρησαν να έρθουν για να συνοδεύσουν τα ασθενοφόρα και τα εγκατέλειψαν στο δρόμο κ.λπ.), δεν εκδόθηκε καμία γνωμοδότηση σχετικά με αυτό.
Ο τρόπος με τον οποίο διεξήχθη αυτή η έρευνα δείχνει σαφώς την πρόθεση να αρχειοθετηθούν χωρίς συνέχεια οι καταγγελίες μας, γι’ αυτό ζητάμε τη συνέχιση των ερευνών.
Μακριά από το να είναι ένα μεμονωμένο γεγονός, η 25η Μαρτίου 2023 στη Sainte-Soline εντάσσεται σε μια διαδικασία που εδώ και πολλά χρόνια στοχεύει στην κανονικοποίηση μιας όλο και πιο βίαιης καταστολής. Ο στόχος του κράτους εκείνη την ημέρα δεν ήταν να εμποδίσει τους διαδηλωτές να φτάσουν στο εργοτάξιο της μεγα-δεξαμενές, αλλά να αποτρέψει οποιονδήποτε από το να διαδηλώσει ξανά ενάντια σε τέτοιου είδους κατασκευές – οι οποίες έκτοτε έχουν κριθεί άχρηστες και παράνομες από τις αρμόδιες αρχές.
Η κινητοποίηση κατά των δεξαμενών της Sainte-Soline αποτέλεσε έτσι για το κράτος μια ευκαιρία να εφαρμόσει τη «δόγμα της διατήρησης της τάξης», το οποίο συνεπάγεται την εξομοίωση των κοινωνικών κινητοποιήσεων με τρομοκρατικές επιθέσεις, προκειμένου να ενεργοποιηθεί ανεπίσημα ένα σχέδιο Orsec που επιτρέπει την καταστολή τους με πραγματικά στρατιωτικά μέσα, χωρίς όμως να προβλέπει τα απαραίτητα υγειονομικά μέσα για την καταστολή αυτή.
Η τρομοκρατία είναι ακριβώς αυτό: να καθιστά έναν πληθυσμό παθητικό απέναντι στις πράξεις μιας εξουσίας που έχει γίνει παντοδύναμη.
Σήμερα έχουμε ηχητικές και οπτικές αποδείξεις για αυτό που υποψιαζόμασταν: οι πράξεις που προκάλεσαν τόσα τραύματα και έφεραν πολλούς από εμάς κοντά στο θάνατο δεν είναι έργο ιδιαίτερα βίαιων ατόμων, αλλά προκύπτουν από εντολή που δόθηκε από έναν θεσμό. Και παρόμοιες πράξεις έχουν τραυματίσει και σκοτώσει σε άλλα πλαίσια (κινήματα των κίτρινων γιλέκων ή κατά της μεταρρύθμισης των συντάξεων, ταραχές μετά το θάνατο του Nahel…).
Γι’ αυτό θέλουμε να επιβάλουμε σε αυτόν τον θεσμό το νομικό πλαίσιο από το οποίο απομακρύνεται σκόπιμα.
Το να ρίξουμε φως σε αυτή την υπόθεση δεν θα αρκέσει φυσικά για να την κλείσουμε, αλλά θα μας βοηθήσει να βρούμε τις απαντήσεις που χρειαζόμαστε και να επιβεβαιώσουμε την άρνησή μας να παραλύσουμε από τον τρόμο.
Δεν θα σταματήσουμε να δίνουμε άλλες μάχες για πραγματική κοινωνική και περιβαλλοντική δικαιοσύνη.
Mickaël, Serge, Alix, Olivier και οι οικείοι τους
5 Νοέμβρη 2025
Η διαδήλωση της 25ης Μαρτίου 2023 οργανώθηκε από τις οργανώσεις “Οι Εξεγέρσεις της Γης” (Les Soulèvements de la Terre), “Δεξαμενές όχι ευχαριστώ” (Bassines non merci) και τη Συνομοσπονδία Αγροτών. Είχε απαγορευτεί από την περιφερειάρχη Emmanuelle Dubée,, η οποία φοβόταν κυρίως «την εισβολή και την εγκατάσταση μιας ZAD (ζώνη προς υπεράσπιση)» στο χώρο της δεξαμενής (η οποία έχει κηρυχθεί παράνομη έκτοτε).
Την ημέρα αυτή, είχαν τεθεί σε εφαρμογή έκτακτα μέτρα διατήρησης της τάξης, με τη συμμετοχή περίπου 3.000 αστυνομικών., προκειμένου να αποτρέψουν την εισβολή τριών συγκλίνουσων πομπών: της μπλε, της κίτρινης και της ροζ. Αναπτύχθηκαν επίσης δύο κανόνια νερού, δύο θωρακισμένα οχήματα και είκοσι τετράτροχα οχήματα της ομάδας με μοτοσυκλέτες επέμβασης και σύλληψης (PM2I) της Δημοκρατικής Φρουράς, τα οποία αργότερα αθωώθηκαν από διοικητική έρευνα παρά το γεγονός ότι πυροβόλησαν με LBD εν κινήσει. Η αστυνομία αναφέρει “τη χρήση 5.015 δακρυγόνων (2.783 CM6, 857 MP7, 1.375 GM2L), 89 χειροβομβίδων GENL, 40 χειροβομβίδων ASSR και 81 πυρομαχικών LBD 40″. Σαράντα πέντε χωροφύλακες αναφέρθηκαν ως τραυματίες, ενώ οι διαδηλωτές μέτρησαν περίπου διακόσιους τραυματίες στις τάξεις τους.
Απόδοση: Ηρώ Σιαφλιάκη
